|
|
|
|
|
|
|
Wondcomplexiteit en wondgenezing
 
Toegevoegd: 02/10/2008,
Hits: 4.188,
Beoordeling: 0,
Recensies: 0,
Stemmen: 0
|
|
Uit: Masterclass 13 - 2008
Wondcomplexiteit en wondgenezing
Vooral de randvoorwaarden van een goed wondmanagement staan centraal bij de genezing van complexe wonden. Vaak vindt de keuze van een wondbehandeling plaats op subjectieve, vage gronden. Die subjectiviteit moet plaatsmaken voor objectiviteit en duidelijkheid, aldus decubitus & wondconsulent Alita Jaspar van het Expertisecentrum Wondzorg in Heerlen, een initiatief van en geleid door verpleegkundigen.
Er bestaat geen duidelijke definitie van een complexe wond. De term wordt vaak gerelateerd aan een chronische wond of aan bepaalde soorten wonden, zoals ulcus cruris en decubitus. De wondgenezing van een complexe wond vordert niet bij een 'standaard therapie'. Vaak is er ook sprake van achterliggende pathologie. De wondgenezing van complexe wonden is afhankelijk van patiënt en wondgerelateerde factoren, zoals leeftijd, voeding en medicijngebruik, de deskundigheid van de zorgverlener en de beschikbare middelen voor de behandeling.
Wondassessment
Voor iedere zorgverlener is het de uitdaging een vertraagde wondgenezing in een vroeg stadium te signaleren. Dat kan door het afnemen van een wondanamnese oftewel een wondassessment. Een wondassessment geeft inzicht in het stadium van het gene zingsproces, de gedane interventies en de resultaten daarvan.  De frequentie van een wondassessment is afhankelijk van het gekozen wondzorgplan, bijvoorbeeld wekelijks. Het assessment vindt plaats volgens een standaardmethodiek en aan de hand van alle relevante essentiële, objectieve parameters, waaronder de locatie, geur, pijn en de hoeveelheid exsudaat.
Als communicatiemiddel naar andere zorgverleners garandeert de informatie uit een wondassessment de continuïteit van de wondzorg. Er zijn diverse soorten checklisten ontwikkeld, zoals wondkaarten, scorekaarten en observatielijsten. Nadeel van die lijsten is dat ze vaak ontwikkeld zijn voor één soort wond. Vaak is er wel volledigheid van alle parameters, die je middels een keuzeoptie kunt aankruisen. Het invullen van zo'n lijst kan wel veel tijd kosten. Bovendien vinden veel verpleegkundigen het invullen vaak een moeilijke taak. Een werkbaar model is het TIMEmodel, dat zich richt op elke fase van de wondgenezing en makkelijk in het gebruik is. Het model is een geschikte basis voor verslaglegging en protocollering.
Wondmeting
Een wondmeting is een belangrijk onderdeel van een wondassessment. De lengte, de breedte, de diepte, de oppervlakte en het volume van de wond geven essentiële informatie over de wondbehandeling. Er zijn verschillende methoden van wondmeting, waaronder de liniaal, mallen en digitale meetinstrumenten. Voor welke methode je ook kiest, het is belangrijk dat de meting steeds op dezelfde wijze wordt uitgevoerd omdat anders maatverschillen ontstaan. 
Een meetinstrument, bijvoorbeeld ASEPSIS voor acute wonden en Pressure Score Status Tool voor decubitus, levert objectieve gegevens op, die gerelateerd worden aan een score: hoe lager de score is, hoe beter de wond op dat moment geneest.
Nadeel is dat een meetinstrument vaak is ontwikkeld voor maar één bepaald type wond. Bovendien vormt zo'n meting een extra aanslag op de beschikbare tijd en kan het zijn dat zorgverleners scores verschillend interpreteren. Vaak is het ook de vraag of een organisatie bereid is te investeren in dit soort apparatuur. Naar verwachting zal deze bereidheid toenemen als de gegevens kunnen worden opgeslagen in een elektronisch patiëntendossier.
Wondregistratie
Na het wondassessment volgt de wondregis tratie, de rapportage van bevindingen. Momenteel vindt registratie vaak nog analoog plaats, een tijdrovende klus. Bovendien is er vaak sprake van een dubbelrapportage, die onvolledig en subjectief is. Ook vindt wondregistratie gefragmenteerd plaats; onder meer bij de dermatoloog, plastisch chirurg, chirurg, wondverpleegkundige en huisarts etc. Dit leidt tot discontinuïteit in het wondgenezingsproces. In de literatuur wordt dan ook gepleit voor een gestandaardiseerde registratie. Naar verwachting zal de toenemende digitalisering kunnen leiden tot digitale registratie via internet. Dit komt ten goede aan de eenduidigheid van informatie en aan een goede overdracht. De gegevens zijn dan beschikbaar voor iedereen in het zorgproces. Een nauwkeurige registratie in netwerksystemen levert bovendien een groot databestand op met valide data over de analyse van soorten complexe wonden en de zorgmethodieken. Onderzoek van deze data levert objectieve gegevens op over de beste behandelmethoden. De data vormen daarmee een veel betere basis voor protocollen en richtlijnen dan de huidige praktijkervaringen. Er komen steeds meer registratiesystemen op de markt. Voordeel van deze systemen is dat zij objectieve informatie opleveren en inzicht geven in de resultaten in de eigen organisatie. Nadeel is dat alleen de gegevens van de eigen organisatie kunnen worden vastgelegd, waardoor de data niet uitwisselbaar zijn met andere organisaties. Het zou beter zijn als er voor alle organisaties in Nederland een standaardprogramma zou komen, waardoor iedere organisatie op dezelfde manier registreert.
Deskundigheid zorgverlener
Het soort behandeling van complexe wonden wordt nu te veel gebaseerd op de kennis en kunde van de betrokken zorgverleners, en vaak ook door de tradities en gewoonten binnen de organisatie. Daarom moet er een accent komen op educatie. Veel betrokkenen bij de wondzorg hebben nog geen opleiding genoten. Ook de ontwikkeling van richtlijnen moet voorop staan, om subjectiviteit rond de behandeling van complexe wonden tegen te gaan. Verder is het van belang de beschikbare kennis over wondzorg te bundelen en meer multidisciplinair te werken. Het ideaal is een databank, waarin alle kennis samenkomt. Bovendien is het professionaliseren van de wondzorg belangrijk. Niet alleen zouden wond en decubitusconsulenten transparanter moeten werken en meer kennis moeten overbrengen over hun behandelingen en de resultaten daarvan, maar ook zou gestreefd moeten worden naar onafhankelijk wondcentra, waarin alle relevante disciplines - van chirurg tot verpleegkundige - op voet van gelijkwaardigheid participeren.
 Voeg toe aan favorieten
|
|
|
|
|
|
|
Wees de eerste om een recensie te geven |
|
|
