De meeste gecompliceerde wonden bevatten vaak teveel bacteriën, waardoor ze de wondgenezing kunnen belemmeren en complicaties kunnen veroorzaken. Bij een vertraagde wondgenezing is het belangrijk de bacteriële balans te herstellen. Het verwijderen van necrose en fibrine is een eerste voorwaarde, omdat zij vaak een ideale voedingsbodem vormen voor pathogene bacteriën. Spoelvloeistof of wondreinigingsgel, zoals polyaminopropyl biguanide (polyhexanide), kan worden gebruikt voor het reinigen en bevochtigen van de wonden. Daarnaast is de verbandkeuze zeer belangrijk. Het exsudaat waarin de bacteriën zich bevinden, moet zoveel mogelijk door een wondverband worden weggenomen van het wondoppervlak, opdat het verbandmiddel geen voedingsbodem wordt. Over het algemeen maakt men hiervoor gebruik van zilververbanden, waarvan in de praktijk is bewezen dat deze effectief zijn tegen bacteriën en die minder risico geven op resistentie, hetgeen wel het geval kan zijn bij gebruik van antibiotica. Helaas blijft dit bij de MRSA-bacterie een probleem, ondanks de werking van het zilververband. Een groot aantal gecompliceerde wonden kan na behandeling met zilververband nog steeds MSRA- bacteriën bevatten. De industrie ontwikkelt met regelmaat producten met een toevoeging voor een bredere werking, ook op dit terrein. Een dergelijke interessante ontwikkeling vond plaats met het Suprasorb X celluloseverband dat de toevoeging van Polyhexanide heeft.

Onderzoek
Het NTVW volgde de bijdragen van Lohmann & Rauscher, de leverancier van dit verband, op de EWMA 2008 te Lissabon. Het betrof een systematisch klinisch onderzoek bij drie patiënten met doorligwonden, allen besmet met MSRA. Het onderzoek werd uitgevoerd door Dr.Thomas Wild van de universiteitskliniek voor chirurgie in Wenen en door Dr.Thomas Eberlein, dermatoloog uit Neurenberg. Uit dit onderzoek bleek volgens de onderzoekers dat Suprasorb® X+PHMB deze MSRA gecontamineerde wonden MSRA-vrij maakt. Het celluloseverband, dat speciaal geschikt is voor de behandeling van vochtige wonden, bevat 0,3% polyhexamethyleen biguanide(polyhexanide).

Polyhexanide heeft een breed werkingsgebied, zorgt voor een effectieve kiemvermindering en wordt in de meeste gevallen goed verdragen door de cellen en het weefsel.
Het celluloseverband geeft vocht af aan de wond en absorbeert een teveel aan exsudaat, dit naar gelang van de wond. Hierdoor ontstaat een optimaal vochtig wondmilieu. Dr. Eberlein en Dr. Wild hebben dit verband gebruikt bij de behandeling van met MSRA gecontamineerde doorligwonden, voor een duur van 14 dagen. De verbanden werden eenmaal in de twee dagen verwisseld. Het verband werd pas toegepast nadat decontaminatie herhaaldelijk was mislukt. De de contaminatie was volgens hen wel op de juiste, medische wijze uitgevoerd, maar bleek niet succesvol. De contaminatie met behulp van Suprasorb® X+PHMB bleek wel succesvol, aldus de onderzoekers.

MSRA
De Meticilline Resistente Staphylococcus Aureus is een hardnekkige bacterie die niet gevoelig meer is voor onze gebruikelijke antibiotica. Iedere gezonde persoon kan een MRSA bij zich dragen, maar wordt daar zelden ziek van. Voor immuungecompromiteerde patiënten en patiënten met wonden levert MRSA vaak wel gevaar op. Er kunnen wondinfecties ontstaan of de bacteriën kunnen zich door het lichaam verspreiden. De kans dat de bacterie zich snel verspreidt in een ziekenhuis of instelling is dus zeer groot en vergt veel inspanning van de verzorgers, die de verspreiding van infecties met MSRA moeten voorkomen.

De resistentieontwikkeling van demicrobe die de ziekte veroorzaakt, is een belangrijke factor bij de keuze van antimicrobiële stoffen of wondverbanden voor de behandeling van kritisch gekoloniseerde en/of plaatselijk geïnfecteerde wonden. Volgens Dr. Andreas Körber van de huidkliniek in Essen leverde polyhexanide duidelijke betere resultaten op dan zilver.
Cornelia Wiegand, gediplomeerd biochemicus van de kliniek voor dermatologie in Jena (Duitsland), heeft met haar werkgroep naar eigen zeggen de genezende werking van polyhexanide aangetoond. In haar voordracht geeft zij aan dat polyhexanide een goede antimicrobiële werking heeft met een geringe celtoxiteit en dat er weinig of geen negatief effect is op de huid van de patiënt. Het onderzoek toont ook aan dat polyhexanide evenmin een negatief effect heeft op de verspreiding en levensvatbaarheid van menselijke keratinocyten en fibroblasten. Cornelia Wiegand: “In onze test met huidcellen hebben de polyhexanide en het extract uit het cellulosecelverband de cellen beschermd tegen de Staphylococcus Aureus bacterie”.

Dr. Robert Strohal, hoofd van de afdeling voor dermatologie en venerologie van het specialistische, universitaire opleidingsziekenhuis in Feldkirch, Oostenrijk, wees nog eens op het verhoogde infectiegevaar van gekoloniseerde wonden. Volgens hem dienen de doeleinden van de therapie vooraf duidelijk te worden omschreven.

Het is belangrijk dat bij kritisch gekoloniseerde en plaatselijk geïnfecteerde wonden een consequente en duidelijk gestructureerde procedure gevolgd wordt, net als bij de therapie voor systematische infecties. Hiertoe behoren ook de hoeveelheid microbiologische besmettingen (bioburden), waarbij geen kiemvrijheid hoeft te worden bereikt en de vermindering van complicaties, met name in de vorm van systematische infecties of bloedvergiftiging (sepsis).



Toekomstige wondzorg
Suprasorb® X+PHMB heeft de toekomst. Het is een nieuwe en duidelijke methode. Polyhexanideverband zou ervoor kunnen zorgen dat een wond vrij van MRSA gehouden kan worden. Dr. Eberlein en Dr. Wild gaan ervan uit dat de resultaten uit dit onderzoek in de toekomst zullen worden bevestigd.

Uit het Nederlands Tijdschrift Voor Wondverzorging nr. 6/7 - 2008